วันจันทร์, 14 มิถุนายน 2564

ส่วนประกอบของเก้าอี้ รถเข็นผู้ป่วย

เก้าอี้ รถเข็นผู้ป่วย แบบปรับเอนนอน

ส่วนประกอบของเก้าอี้ รถเข็นผู้ป่วย

เมื่อได้ทราบกันถึงประโยชน์ของเก้าอี้รถเข็นแล้ว  ต่อไปจะกล่าวถึงส่วนประกอบของเก้าอี้ล้อเข็นว่ามีอะไรบ้าง

และมีหน้าที่อย่างไรบ้าง  โดยมีดังนี้   ล้อหน้า, ล้อหลัง, ที่หมุนล้อ, คันล็อกล้อ, ส่วนรองศรีษะ, พนักพิง, เบาะนั่ง,

ที่พักแขน, ที่พักเท้า

  1. ล้อหน้า (Front caster)

เป็นล้อที่มีขนาดเล็ก สามารถหมุนได้รอบทิศทาง  ทำหน้าที่ในการกำหนดทิศทางการขับเคลื่อนเก้าอี้รถเข็น

ให้ไปทางซ้ายหรือทางขวา ติดตั้งอยู่บริเวณด้านหน้าของล้อใหญ่ หรือ  ที่เรียกว่าล้อหลัง ล้อหน้ามีหลายชนิด

และหลายขนาด โดยจะถูกออกแบบมาให้เหมาะสมกับการงานของเก้าอี้ล้อเข็นแต่ละชนิด

ตัวอย่างเช่น ล้อหน้าขนาดเล็กที่เป็นยางตันช่วยให้เก้าอี้รถเข็นผู้ป่วยมีความสามารถในการเคลื่อนตัวได้ดีบนพื้น

ผิวเรียบและแข็ง เช่น พื้นถนน พื้นปูน ส่วนล้อหน้าที่มีขนาดใหญ่และเป็นยางลม มีความสามารถในการเคลื่อนตัว

ได้ดีบนพื้นผิวที่ขรุขระด้วย เพราะมีความยืดหยุ่นในการรับแรงกระแทกได้ดี

  1. ล้อหลัง (Rear wheels)

เป็นล้อหลักที่ในการเคลื่อนตัวของ รถเข็นผู้ป่วย อาจมีขนาดเล็กหรือใหญ่กว่าล้อหน้าเล็กน้อย หรือ อาจเป็นล้อ

ขนาดใหญ่ซึ่งมีเส้นผ่าศูนย์กลาง  20-24 นิ้วก็ได้ ที่พบบ่อยในปัจจุบันโครงของวงล้อ มี 2 แบบ คือ ล้อแบบซี่ลวด

(Spoke wheel) และ ล้อพลาสติกขึ้นรูป (PVC Wheel)

ล้อแบบซี่ลวด  (Spoke wheel)  มีลักษณะคล้ายล้อจักรยาน โดยมีซี่ลวดยึดดุมล้อที่อยู่แกนกลางกับขอบล้อซี่ลวด

จะยึดอยู่วงล้อโดยรอบ

ล้อพลาสติกขึ้นรูป (PVC Wheelหรือ ที่เรียกกันทั่วไปว่า ล้อแม็ค มีลักษณะคล้ายล้อของจักรยานยนต์ มีแกน

ยึดกับดุมล้อ 2-6 ชิ้น  ล้อแบบพลาสติกขึ้นรูปมีข้อดีคือ  ไม่มีชิ้นส่วนที่จะเป็นสนิม ดูแลรักษาง่าย และมีความแข็งแรง

เหมือนล้อแบบซี่ลวด

ปัจจุบันในเก้าอี้รถเข็นผู้ป่วยที่ต้องการให้มีสมรรถนะสูง เช่น สำหรับการแข่งขันกีฬา มีการใช้วัสดุ  เช่น

คาร์บอนไฟเบอร์ มาทำเป็นส่วนของล้ออีกด้วย

ส่วนยางหลังของล้อหลังมี 2 ชนิด เช่นเดียวกับยางของล้อหน้า คือ แบบยางตัน และ ยางลม โดยมีสมรรถนะ

ที่ต่างกันคือ ยางตันเหมาะกับการใช้งานบนพื้นผิวเรียบ  เช่น  ในสถานที่ทำงาน อาคาร ห้างร้าน บ้านเรือน

ในขณะที่ยางลมเหมาะกับการใช้งานบนพื้นผิวไม่เรียบ เช่น  ตามท้องถนน ผิวการจราจรที่ขรุขระ ล้อแบบยางตัน

มีข้อดีที่ชัดเจนคือ ใช้งานง่าย อายุการใช้งานยาวนาน ไม่ต้องการการดูแลหรือเติมลมก่อนการใช้งาน

       3.ที่หมุนล้อ (Hand rims หรือ Push rims)

เป็นวงล้อที่มีไว้สำหรับจับเพื่อการเคลื่อนเก้าอี้ล้อเข็น  จะติดเชื่อมอยู่กับล้อหลังแต่ห่างจากวงล้อของล้อหลังออกมา

ราวๆ 1-2นิ้ว  โดยล้อเข็นมี  2 แบบ คือ

แบบที่ 1แบบวงล้อ ที่หมุนล้อแบบนี้จะเป็นวงกลม ที่มีขนาดเล็กกว่าส่วนของล้อและยาง และ ยึดติดอยู่ด้านนอก

ของล้อ ที่หมุนล้อมักทำด้วยโลหะเบา หรือ พลาสติก ABS หรือ PVC ก็ได้

แบบที่ 2 แบบล้อเข็นแกนสั้น จะมีซี่สั้นๆติดระหว่างแกนกลางกับล้อเข็นโดยรอบ ส่วนมารกมักจะติดราว 6 ชิ้น

ล้อแบบนี้เหมาะสำหรับผู้ที่ไม่สามารถกำมือได้ ซี่ที่ติดอยู่รอบๆ  จะมีไว้ให้นิ้วเกี่ยวหรือใช้มือผลักซี่ให้เก้าอี้ล้อเข็นเคลื่อนที่ไปมาได้

  1. ที่ล็อกล้อและคันล็อกล้อ (Wheel locks)

เป็นอุปกรณ์ที่ใช้ในการล็อกล้อไม่ให้เลื่อนไหล เมื่อเก้าอี้รถเข็นผู้ป่วยอยู่กับที่  ดังนั้นที่ล็อกล้อจะไม่มีไว้สำหรับเบรกหรือ

ห้ามล้อขณะเก้าอี้ล้อเข็นกำลังเคลื่อนที่ หากใช้ในขณะเก้าอี้ล้อเข็นเคลื่อนที่อาจเกิดการพลิกคว่ำได้  ส่วนการติดตั้งนั้น  ขึ้นอยู่กับความถนัดของผู้เก้าอี้ล้อเข็น จะติดตั้งให้อยู่สูง หรือ ต่ำก็ได้

5.พนักพิง (Back support)

      เป็นส่วนประกอบที่มีไว้รองรับหลังของผู้ใช้เก้าอี้ล้อเข็น  ดังนั้นควรมีความทนทานและยืดหยุ่นเพื่อให้เกิดความ

สบายในการพิง  ไม่ควรสูงหรือต่ำไป ในเก้าอี้ล้อเข็นบางรุ่นพนักพิงสามารถปรับเอนได้  ควรมีเข็มขัดนิรภัยสำหรับ

ผู้เก้าอี้ล้อเข็น ที่มีปัญหาเรื่องการทรงตัวเพื่อความปลอดภัย

6.ที่พักแขน (Armrest)

เป็นที่สำหรับพักแขนท่อนล่าง เมื่อวางแล้วจะทำให้เกิดความสบายผ่อนคลาย ส่วนมากสามารถปรับความสูงต่ำ

ได้ตามความสะดวกสบายของผู้ใช้ แต่สำหรับในบางรุ่นของเก้าอี้รถเข็นผู้ป่วย จะไม่มีที่พักแขนในกรณีที่ผู้ใช้

ต้องการความคล่องตัว

  1. ที่นั่ง (Seat)

ที่นั่งทำหน้าที่ในการรองรับน้ำหนัก และ ร่างกายของผู้ใช้เก้าอี้ล้อเข็นจะเป็นแผ่นราบติดตั้งอยู่ด้านบนของคานและสายสลิง  ในแต่ละรุ่นอาจจะทำจากวัสดุที่แตกต่างกัน เช่น ทำจากผ้า ทำจากหนังเทียม หรือ ทำจากโลหะ

  1. ที่พักเท้า (Footrest)

เป็นที่วางเท้าเพื่อให้เกิดความสบาย ในบางรุ่นสามารถพับเก็บได้  สามารถปรับระดับได้  และสามารถถอดเก็บได้  โดยที่วางเท้าจ่ะวยให้เท้าของผู้ใช้ไม่ลากกับพื้น   สำหรับในบางรุ่นที่มีวัตถุประสงค์การใช้งานที่มากกว่าการเป็นเก้าอี้รถเข็นผู้ป่วยปกติ  อาจจะมีองค์ประกอบอื่นๆ เพิ่มเติมเข้ามา เช่น มีที่แขวนน้ำเกลือ เป็นต้น   เก้าอี้ล้อเข็นบางรุ่น

อาจมีชิ้นส่วนเพิ่มเติม เช่น ส่วนรองศรีษะ  สายคาดเอว สายคาดอก และ สายคาดขา